Napadi ometaju napore da se evakuišu civili Izvor: Maxar Technologies/Reuters

Navodi o masovnim grobnicama u blizini Mariupolja, nastavljaju se borbe na istoku

Globus

Izvor: AP News


Satelitske fotografije onoga što izgleda kao redovi tek iskopanih masovnih grobnica na periferiji Mariupolja sve više stavljaju u fokus strahote rata, dok Rusija juriša na ukrajinsko uporište u gradskoj čeličani i na druge mete u pokušaju da zauzme istok zemlje.

„Svakog dana bacaju nekoliko bombi na Azovstal“, saopštio je Petro Andrjuščenko, savjetnik gradonačelnika Mariupolja, o opkoljenoj čeličani. Borbe, granatiranje, bombardovanje ne prestaju.

Gradovi u drugim djelovima regiona Donbasa takođe su se tokom noći našli pod ruskom vatrom, a napadi su ometali napore da se evakuišu civili.

Ovaj region, dom rudnika uglja, metalnih kombinata i fabrika teške opreme, priprema se za nešto što bi mogao biti epski sukob dok ruski predsjednik Vladimir Putin pokušava da izvuče pobjedu iz 8-nedjeljnog rata koji se smatra greškom i humanitarnom katastrofom.

Putin je u četvrtak proglasio pobjedu u bici za strateški važan južni lučki grad Mariupolj, iako je, kako se procenjuje, oko 2.000 Ukrajinaca ostalo skriveno u prostranoj čeličani, koja je bombardovana nedjeljama. Putin je naredio svojim trupama da ne jurišaju na uporište, već da ga opkole.

Istovremeno, Maxar Technologies objavio je nove satelitske snimke za koje se navodi da prikazuju više od 200 grobnica u gradu u blizini Mariupolja, što je izazvalo optužbe da Rusi pokušavaju da prikriju pokolje civila koji su se dešavali u gradu.

Prve procjene Ukrajinaca govorile su da bi grobovi mogli da sadrže 9.000 tijela, ali je Andrjušenko naveo da bi taj broj mogao biti i veći. Ukrajinske vlasti saopštile su da je više od 20.000 civila ubijeno u skoro dvomjesečnoj opsadi Mariupolja.

„Grobovi su iskopani, a leševi se tamo i dalje odlažu“, kazao je gradonačelnikov pomoćnik.

Putin je u petak kazao da je Rusija ukrajinskim snagama unutar čeličane dala mogućnost da se predaju, uz garancije da će ih održati u životu, i da je ponudila „pristojan tretman i medicinsku njegu“. Kako navode iz Kremlja, on je to saopštio u telefonskom razgovoru sa predsjednikom Evropskog saveta Šarlom Mišelom.

„Ali režim u Kijevu im ne dozvoljava da iskoriste ovu priliku“, rekao je Putin.

Ponovljeni pokušaji da se evakuišu civili iz grada su propali jer Rusija nije poštovala prekid vatre, saopštili su ukrajinski zvaničnici.

Zamjenica ukrajinskog premijera Irina Vereščuk rekla je da u petak u Ukrajini neće biti otvoreni humanitarni koridori za evakuaciju civila jer je to previše opasno. Ona je pozvala civile da „budu strpljivi“ i „da se drže“.

Nekoliko dana nakon ruske ofanzive za zauzimanje istoka, kampanja tek treba da se pretvori u potpuni napad, a vojni analitičari kažu da se moskovske snage i dalje pojačavaju. Raštrkani gradovi na istoku iskusili su topot nadolazećih granata koji panično tjeraju građane na bijeg.

Slavjansk, grad sa oko 100.000 stanovnika na istoku Ukrajine, bio je pod vatrom tokom noći, rekao je gradonačelnik Vadim Ljah, koji je dodao da nije bilo povrijeđenih. On je pozvao stanovnike da odu te da će biti organizovana kolona autobusa. U Rubižnu ruska vatra spriječila je pokušaje da se dovezu autobusi, rekao je guverner Luganska Sergej Haidai.

Intenzivno granatiranje čulo se tokom noći i u Harkovu, gradu na sjeveroistoku koji se nalazi izvan Donbasa, ali se smatra za jednu od kapija koje Rusi namjeravaju da iskoriste za opkoljavanje ukrajinskih snaga u Donbasu sa sjevera, juga i istoka.

Ako bude uspješna, ova kampanja bi Putinu dala vitalni dio zemlje i prijeko potrebnu pobjedu koju bi predstavio ruskom narodu, nakon sve većeg broja žrtava u ratu i ekonomskih poteškoća izazvanih zapadnim sankcijama.

Analitičari smatraju da ruske snage tek treba da postignu bilo kakav veći prodor u Donbasu ili da zauzmu neki značajniji položaj. Visoki zvaničnik američke odbrane, koji je želio da ostane anoniman da bi razgovarao o onome što su procjene Pentagona, kazao je da Ukrajinci ometaju napore Rusije da se potisnu južno od Izjuma, koji se nalazi izvan Donbasa.

Rustam Minekajev, visoki ruski vojni zvaničnik, u petak je iznio ruske ratne ciljeve za koje se čini da su širi od onoga što je Kremlj izjavljivao posljednjih nedjelja. On je kazao da je cilj ruskih snaga da preuzmu punu kontrolu ne samo nad istočnom Ukrajinom, već i nad južnom.

On je rekao da bi takav potez otvorio put ka Moldaviji, gdje Ruse podržava otcijepljeni region Pridnjestrovlje. Moldavski zvaničnici sa oprezom posmatraju Putinove akcije u Ukrajini.

U međuvremenu, najviši ruski diplomata, ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov, rekao je da su razgovori između dvije zemlje „zaustavljeni“ jer Moskva nije dobila odgovor iz Kijeva na svoje najnovije predloge, čiji detalji nisu objavljeni.

Putinov vodeći pregovarač Vladimir Medinski saopštio je da je u petak imao nekoliko dugih razgovora sa šefom ukrajinske delegacije. Nije iznio detalje o čemu se razgovaralo niti rekao da li je bilo napretka.

Bitka za Mariupolj se smatra ključnom bitkom za istok. Njegovo zauzimanje bi dovršilo kopneni most između Rusije i poluostrva Krim, koje je Moskva zauzela 2014., i oslobodilo Putinove snage da učestvuju u široj kampanji na istoku.

Mariupolj je mjesto nekih od najvećih ratnih stradanja, a satelitski snimci objavljeni u četvrtak nagoviještavaju najgore. Na snimcima se dugi nizovi gomila protežu dalje od postojećeg groblja u Manhušu, izvan Mariupolja.

Satelitski snimak prikazuje pregled groblja i proširenja novih grobova u Manhušu, blizu Mariupolja, 3. aprila 2022 | © Maxar Technologies/Reuters

Iz Kremlja za sada nema reakcije na satelitske snimke. Kada su otkrivene masovne grobnice i stotine mrtvih civila u Buči i drugim gradovima oko Kijeva nakon što su se ruske trupe povukle prije tri nedelje, ruski zvaničnici su negirali da su njihovi vojnici tamo ubili civile i lažno optužili Ukrajinu za insceniranje zločina.

Kancelarija UN za ljudska prava ponovo je osudila rusku invaziju.

„Tokom ovih osam nedjelja međunarodno humanitarno pravo nije samo ignorisano, već i očigledno odbačeno“, kazala je Visoki komesar UN za ljudska prava Mišel Bačelet.

Tagged

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.